site

“Động cơ cát” - giải pháp mới chống xói mòn bờ biển

“Động cơ cát” là giải pháp chống xói mòn bờ biển tại Hà Lan đang được giới thiệu và có khả năng áp dụng phổ biến ở nhiều quốc gia.

Tại “Diễn đàn Đồng bằng sông Cửu Long 2016” do Ngân hàng Thế giới (WB) tại Việt Nam tổ chức mới đây, nguyên Bộ trưởng Bộ Môi trường và Hạ tầng cơ sở Hà Lan cho biết, hiện nay, các công trình đê lớn của Hà Lan từng một thời là niềm tự hào của đất nước này đã không còn thích ứng trong điều kiện biến đổi khí hậu.

Quản lý nước thay vì đối đầu với nước

Chính vì vậy, Hà Lan đã chọn những giải pháp uyển chuyển để có thể điều chỉnh và dựa vào thiên nhiên là chủ yếu trong ứng phó với những thay đổi và tác động do biến đổi khí hậu gây ra. Nước này đang cố gắng “xây dựng cùng với thiên nhiên”, sử dụng thiên nhiên để giúp đất nước an toàn, ví dụ sử dụng “động cơ cát” (the Sand Engine) là một trong những giải pháp mới để bảo vệ bờ biển.

Động cơ cát là một giải pháp dài hạn, bổ sung thêm cát cho bờ biển hàng năm, giúp giảm xói mòn bờ biển, bảo vệ cư dân ven biển khỏi sóng lớn. Thay vì đổ xuống biển 1 lượng cát lớn, “động cơ cát” tận dụng gió, sóng biển và dòng hải lưu để phân bổ cát dọc bờ biển một cách tự nhiên, hạn chế tác động tiêu cực đến đa dạng sinh học tự nhiên và tiết kiệm chi phí so với các giải pháp đang dùng.

Tác giả của công trình là Giáo sư Marcel Stive thuộc Đại học Kỹ thuật Delft, đồng thời là chuyên gia cố vấn cho Việt Nam. Bằng dự án thí điểm này, Hà Lan đang đi tiên phong trong quản lý nước, thay vì đối đầu với nước.

Với tổng chi phí khoảng 70 triệu euro cho dự án “Động cơ cát”, khoảng 21,5 triệu m3 cát sẽ được bồi vào khu vực 128 ha vịnh cát hẹp, tạo ra bờ biển tự nhiên mới với 35 ha đụn cát cao 5 mét so với mực nước biển, cùng hệ sinh thái mới phục vụ công tác bảo tồn và giải trí.

Công trình “động cơ cát” được cho là có thể tồn tại khoảng 20 năm, tiết kiệm 50% chi phí so với phương pháp truyền thống. Nghiên cứu đang được tiến hành trong 6 lĩnh vực: Thời tiết, sóng và dòng chảy, sự xáo trộn của đáy biển; phân bổ cát; sự ổn định của nước và chất lượng nước; thực vật và động vật; quản lý giải trí.

dong co cat 2

Đầu tư 1 USD thu lợi 1.000 USD

Hiện tại, bán đảo nhân tạo “động cơ cát” trên bờ biển Hà Lan đã di chuyển 2,5 triệu m3 cát. Gió, thủy triều và dòng chảy định hình lại dải cát làm cho nó hẹp hơn 260 mét nhưng dài hơn 2,2 km. “Động cơ cát” đã phân bổ cát cho khoảng 5 km bờ biển và đường bộ Hà Lan đã vươn ra biển hơn 2,5 km.

Số lượng các loài thực vật và động vật trong khu “động cơ cát” đang gia tăng, chủ yếu là thảm thực vật và các loài thực vật bậc thấp; ngoài ra, có rất nhiều loài chim và rất nhiều loài động vật đáy - nguồn cung cấp thực phẩm quan trọng cho chim; sự đa dạng trong hoạt động giải trí cũng đã tăng lên...

Theo người quản lý dự án, tại các bãi biển, “động cơ cát” có thể dễ dàng thu lợi 1.000 USD từ 1 USD đầu tư. Đến năm 2021, chính phủ Hà Lan sẽ cân nhắc đầu tư nhiều “động cơ cát” dọc bờ biển Hà Lan; hiện tại, ít nhất có hai địa điểm, một thuộc tỉnh Zuid Holland và một thuộc tỉnh Noord Holland, đã được lựa chọn.

Dự án “động cơ cát” được triển khai 6 năm trước do 3 nhu cầu: Cần thêm cát để duy tu, bảo trì bờ biển; cần thêm không gian cho thiên nhiên và vui chơi giải trí; tích lũy kiến thức và kinh nghiệm để hoạch định chính sách ven biển. Công trình này là mẫu hình hợp tác ba bên giữa nhà nước, công ty tư nhân và viện nghiên cứu. Khi hoàn thiện, “động cơ cát” giữa Ter Heijde và Kijkduin có thể bảo vệ được 20 km bờ biển khỏi bị xói mòn.

Kết quả cho thấy, những nhu cầu trên đã được đáp ứng và trong một số lĩnh vực, kết quả thậm chí vượt quá mong đợi, ghi nhận việc xuất hiện hải cẩu, cũng như một số loài thực vật trong khu vực. Thành công của dự án là tiền đề để Hà Lan triển khai áp dụng rộng rãi hơn.

Khả năng nhân rộng của mô hình

“Động cơ cát” phù hợp với chiến lược của Hà Lan về duy trì bờ biển lâu dài bằng cát, là một giải pháp tiết kiệm chi phí. Trong hội nghị tại The Hague, các đại biểu đến từ Ý, Thụy Điển, Jamaica và Mỹ đã ca ngợi “động cơ cát” như một giải pháp mẫu cho vấn đề bồi đắp bờ biển và việc xây dựng “động cơ cát” bên ngoài Hà Lan đã nhận được sự quan tâm lớn.

Mới đây nhất, ngày 7/9, Hội đồng Bắc Norfolk, Perenco UK và Shell UK đã ký một thỏa thuận đánh dấu sự ra mắt chính thức của kế hoạch Bacton, theo đó, “động cơ cát” thứ hai trên thế giới sẽ được thực hiện trên bờ biển phía đông Anglian.

Theo kế hoạch này, dự án sẽ bồi đắp 1,5 triệu m3 cát dọc theo bờ biển để bảo vệ 5 km bờ biển phía đông Anglian của Anh, bao gồm cả Banton Gas Terminal và các cộng đồng lân cận, khỏi sự xói mòn bờ biển. Dự án bảo vệ bờ biển của Anh này sẽ là một phiên bản nhỏ hơn của “động cơ cát” đã được áp dụng trên bờ biển Hà Lan, là lần đầu tiên giải pháp được áp dụng ở nước ngoài.

Các chuyên gia Hà Lan đang làm việc với các đối tác Anh để chuyển đổi “động cơ cát” Hà Lan sử dụng năng lượng tự nhiên của biển nhằm phân bố cát phù hợp với điều kiện của Vương quốc Anh. Việc xây dựng nguồn bồi đắp bãi biển dự kiến sẽ bắt đầu vào mùa hè năm 2018. Các chuyên gia Hà Lan cũng hy vọng, chi phí cho mỗi m3 cát bồi đắp bờ biển sẽ rẻ hơn một nửa so với phương pháp hiện nay.

Nguồn: VOV